مقالات و اخبار مربوط به گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف را اینجا دنبال کنید

۸ مطلب در خرداد ۱۳۹۷ ثبت شده است

بررسی مفهوم سینگولاریتی در فلسفه تکنولوژی

سؤال اصلی که برای خواننده با دیدن عنوان این مطلب پیش می‌آید این است که سینگولاریتی چیست و چه ارتباطی با فلسفه دارد؟

 واژه سینگولاریتی در فیزیک به‌صورت تحت‌اللفظی به معنای تکینگی است، ولی به لحاظ مفهومی به مرکز سیاه‌چاله اطلاق می‌شود؛ زیرا در سیاه‌چاله جرم ماده متراکم می‌شود و جاذبه به حدی می‌رسد که هیچ‌چیز حتی نور هم نمی‌تواند از آن فرار کند. از دیدگاه فیزیکدانان هیچ معنی و قانون فیزیکی در آن نقطه وجود ندارد و ما هیچ درکی از اینکه درون سینگولاریتی چه اتفاقی می‌افتد، نداریم.

همچنین اگر این واژه را در فرهنگ لغت جستجو کنیم، درمیابیم که به دو معنا به‌کاررفته است. معنای اول همان نقطه استثنایی یا تکنیگی است و معنای دوم، شگفتی در امر خاصی است.
برای تعریف و تنقیح واژه سینگولاریتی در فنّاوری لازم است قبل از آن دو مفهوم که در فلسفه علم کاربردهای فراوانی دارند را با نگاهی ویژه، موردبررسی قرار دهیم.
1- پیش‌بینی (Prediction)
پیش‌بینی در مورد اتفاقاتی که در آینده ممکن است بیافتند، صحبت می‌کند. بیشتر پیش‌بینی‌ها بر مبنای تجربیات یا دانسته‌ها قبلی ما هستند. بین پیش‌بینی و پیش‌گویی تفاوت‌هایی وجود دارد. پیش‌بینی بیان اتفاقاتی است که انتظار می‌رود اتفاق بیافتند، اما پیش‌گویی محدوده وسیع‌تری را شامل می‌شود و ممکن است به مواردی اشاره کند که مورد انتظار نیستند. می‌توانیم پیش‌بینی را به سه دسته تقسیم‌بندی کنیم:
  1. دسته اول: روندها یا چرخه‌هایی که لزوماً در بازه‌های زمانی خاصی به‌صورت تکرارشونده اتفاق خواهد افتاد و انسان بر اساس آن برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری می‌کند؛ مانند روند تکرارشونده‌ی فصل‌ها که بشر بر اساس پیش‌بینی فصل‌ها برای کشاورزی و حمل‌ونقل و... برنامه‌ریزی می‌کند.
  2. دسته دوم: روندها یا چرخه‌هایی که ضرورتاً تکرارشونده نیستند و الزاماً در بازه‌ی زمانی خاصی رخ نمی‌دهند؛ مانند پیش‌بینی آب‌وهوا که انسان از این پیش‌بینی برای سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی استفاده می‌کند.
  3. دسته سوم: روندها یا چرخه‌های پیچیده‌ای هستند که مربوط به تکنولوژی و فنّاوری اطلاعات می‌باشند. ما در این دسته از روندها به نقطه‌ای می‌رسیم که دیگر روندها به صورت دوره‌ای نمی باشند، بلکه به صورت خطی و پیش رونده می باشد.
2- پیشرفت (progress)
نظریه‌ی موفقیت طولی یا پیشرفت در فلسفه‌ از آغاز دوران مسیحیت تا به امروز مطرح بوده است. پیشرفت موجبِ آگاهی، کشف، توسعه می‌شود. در قرن نوزدهم، هگل چارچوبی را برای فلسفه‌ی پیشرفت ارائه کرد و تئوری انقلاب داروین یک تأیید علمی، خصوصاً برای علم آن زمان بود. درواقع علم سیستم پیچیده‌ی چندلایه‌ای است که گروهی از دانشمندان را ملزم می‌کند تا در پژوهش‌هایشان از روش‌های خاص علمی استفاده کرده و دانش جدیدی را تولید نمایند. بر اساس این تعریف، در پیشرفت علمی، خود علم باید از مؤسسات اجتماعی، پژوهشگران، پروسه‌های پژوهشی، روش پژوهش و دانش علمی تأثیر پذیرد. باید توجه داشت که مفهوم پیشرفت در فنّاوری به معنای تغییر پارادایم نیست، بلکه پیشرفت، مفهومی تصاعدی و نموداری لگاریتمی دارد.

حال با این مقدمه کوتاه بازمی‌گردیم به سینگولاریتی ... اندکی به ‌تصویر زیر توجه کنید.


به زبانی گویا سینگولاریتی یک زمان است. زمانی که دیگر انسان‌ها قابل به پیش‌بینی و حتی پیش‌گویی در روند دنیا نخواهیم بود. زمانی که هوش ماشین از هوش انسان پیشی خواهد گرفت. سینگولاریتی عبارت است از سرعت رشد علم و فناوری که بر اساس پیش‌بینی صورت گرفته توسط Ray Kurzweil بیان‌شده است؛ اما این رشد فناوری به‌گونه‌ای نیست که تماماً توسط انسان صورت گیرد. بلکه منظور از سینگولاریتی زمانی است که در آن نوآوری‌های انسان به‌قدری پیشرفت خواهد کرد که باعث به وجود آمدن هوش مصنوعی یا ربات‌هایی می‌شود که از خود انسان هوشمندتر خواهد بود و جهشی در تکامل داروین ایجاد خواهد شد.


دیدگاه ری کورزویل در مورد سینگولاریتی
ری کورزویل، مدیر بخش مهندسی گوگل و آینده‌پژوهی مشهور با سابقه پیش‌بینی‌های بسیار دقیق می‌باشد. وی همچنین در دانشگاه سینگولاریتی که با همکاری گوگل و ناسا تأسیس شده است، مشغول به فعالیت می‌باشد.

جالب است بدانید از ۱۴۷ مورد پیش‌بینی کورزویل از دهه‌ی ۱۹۹۰ میلادی، ۸۶ درصد آن‌ها صحت داشته است. البته 14 درصد باقی‌مانده با تقریب زمانی خوبی قابل قبول است. کورزویل در کتابی به نام عصر داده‌های معنوی بیان می‌کند:  تمام داده‌های ما در یک نقطه خاص متوقف می‌شود و آن بازه زمانی خاص چیزی بین ۲۰۲۸ و ۲۰۴۵ بوده و پس از آن را دانشمندان و مهندسان نمی‌توانند پیش‌بینی کنند و تنها می‌توانند تخیل کنند.
از منظر کورزویل چیزی که درواقع رخ می‌دهد این است که ماشین‌ها در حال قدرت دادن به همه ما هستند. ماشین‌ها ما را باهوش‌تر می‌کنند. ممکن است آن‌ها هنوز در بدن‌های ما نباشند، اما تا دهه ۲۰۳۰، ما نئوکورتکس خود را، همان قسمتی از مغز که در آن فکر می‌کنیم، به سامانه‌های ابر (Cloud) متصل می‌کنیم. سینگولاریتی فرصتی برای گونه‌ی بشر است تا پیشرفت کند. وی می‌گوید آنچه توانایی ماشین را بیشتر می‌کند، توانایی همه‌ی ما را نیز بیشتر می‌کند و ما را هوشمندتر می‌کند. تا سال ۲۰۳۰ اگرچه شاید هنوز رایانه‌ها به درون بدن ما قرار نگرفته است ولی لایه‌‌ی نئوکورتکس یعنی جایی از مغز که با آن می‌اندیشیم را به فضای ابری متصل خواهند کرد.
کورزویل  به آن‌هایی که این چیزها را بیشتر فانتزی و به‌مثابه‌ی فیلم‌های تخیلی می‌بینند، خواهد داد گفت: ما هم‌اکنون هم انسان‌هایی داریم که در مغزشان رایانه جایگذاری شده است؛ مانند بیماران پارکینسون. این فناوری، تازه دارد از راه می‌رسد. او پیش‌بینی می‌کند که در دهه‌ی ۲۰۳۰ رایانه‌هایی برای کمک به تقویت مغز، تولید خواهد شد که می‌توان آن‌ها را در مغز کاشت! پس به‌جای اینکه باروی دادن سینگولاریتی، ماشین‌ها سرنوشت ما را به دست بگیرند، با ما ترکیب خواهند شد؛ و بر روی همه‌چیز اثر خواهند گذاشت. با این فناوری‌ها ما می‌توانیم نیازهای فیزیکی همه‌ی انسان‌ها را برآورده کنیم. می‌رویم تا ذهن‌هایمان را گسترش دهیم و به امکانات برتری که شایستگی آن رّاداریم دسترسی پیدا کنیم.

نقدی بر کورزویل:
نقدهایی که به وی می‌شود عمدتاً مسخره‌آمیز و توهین‌آمیز به نظر می‌آید. ولی اگر ما به 68 سال پیش برگردیم، همین نقدها به جناب تورینگ می‌شد. وی در سال 1950 پیش¬بینی کرده بود که تا سال 2000 ظرفیت ذخیره اطلاعات در کامپیوترها 109 بیت می‌شود که نه‌تنها پیش¬بینی¬اش درست بود بلکه بیشتر از آن‌هم رخ داد. به‌صورت کلی ازنظر متخصصان، اینکه ما در جاده‌ی هوش مصنوعی تخت گاز حرکت می‌کنیم، جای تردیدی نیست. ولی نمی‌توان مانند جناب کورزویل پیش‌بینی کرد که چه زمانی سینگولاریتی حادث می‌شود.

نگاهی با تلسکوپ فلسفه بر مفهوم سینگولاریتی:


تا به امروز و احتمالاً چند سال بعد، سؤال‌های فلسفی بشر همان سؤال‌هایی نظیر اینکه " ما که هستیم" ، " آیا واقعیتی خارج از ما وجود دارد" ، " آیا ما می‌توانیم جهان را به همان‌گونه که هست، بشناسیم" و... . بنده سعی کردم به‌صورت خیلی خلاصه مبانی و مفاهیم سینگولاریتی را در این مقاله بگنجانم. حال بعد از این نقطه‌ی زمانی که هوش مصنوعی از هوش انسانی فراتر می‌رود، آیا ما بازهم قادر به مطرح کردن چنین سؤالات هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی هستیم...
ممکن است برای نسل‌های آینده این سؤالات مطرح شود: "ربات‌ها که هستند!" ، " آیا انسان به‌عنوان خالق خود قادر به شناخت مخلوق خواهد بود" و اینکه "خالق کیست و مخلوق کیست".
به عقیده‌ی بنده، سینگولاریتی چنان زلزله‌ای در فلسفه طنین‌انداز می‌کند که نه‌تنها از بعد معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی قابل‌بررسی هست، بلکه خطرات سهمگینی در حوزه‌ی اخلاق، دین، سیاست و علم ایجاد می‌کند که قابل‌توجه متفکران نسل‌های امروز و آینده است. این‌که ما انسان‌ها امروزه با تلفن‌ها و رایانه‌های خود با هوش مصنوعی مسابقه شطرنج می‌دهیم و از آن شکست می‌خوریم، جای تردیدی نیست. ولی این احتمال که همچنان در آینده شکست بخوریم، جای شک و تردید است. 
بشر امروزی که نورون‌ها و عصب‌های مغزی آن با واکنش‌های شیمایی به یکدیگر پیام می‌دهند در آینده شاید با تراشه‌ها و نانو ربات‌ها کار خواهد کرد. شاید انسان آرمانی مولانا و ابرانسان نیچه در طی سال‌های 2028 تا 2045 با هوشمند کردن مغز انسان توسط دولت‌ها به وقوع بپیوندد و دیگر نگران این نباشیم که از ماشین‌ها و هوش مصنوعی آنان در شطرنج ببازیم یا مانند فیلم‌های هالیوودی دیگر انسان برده ماشین‌های هوشمند نباشد.
حال به نظر بنده این سؤال در این رقابت و نبرد هوشمندسازی انسان و ماشین به وجود می‌آید که ما با نوعی دوالیسم ناخواسته برخورد خواهیم کرد. اینکه ازلحاظ اخلاقی یا دینی به ژنتیک انسانی دست نزنیم و به سراغ سینگولاریتی برویم، یا اینکه به سراغ ابرانسان برویم تا از هوش مصنوعی عقب نمانیم... .در هر صورت با مسائل و مشکلات فلسفی بدیعی مواجه می‌شویم. امیدوارم در مقالات بعدی در همین مجله بیشتر به توضیح فلسفی سینگولاریتی بپردازم... .

سایت دانشگاه سینگولاریتی هست در پارک فن‌آوری ناسا:

سایت آقای کورزویل:

کتاب ها کورزویل:
  • The Age of Spiritual Machines   1990
  • The Singularity Is Near 2005   
  • How to Create a Mind  2012
نویسنده: ارسلان ابویسانی، دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه علم دانشگاه شریف
منتشر شده در شماره ی سوم نشریه ی گروه فلسفه ی علم (جرات اندیشیدن): https://t.me/jorateandishidan
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
مدیر وبلاگ

روشنفکری دینی چیست؟

روشنفکری دینی شاید جزو معدود جریان‎های فلسفی-کلامی در ایران معاصر باشد که توانسته تأثیرهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی زیادی در متن جامعۀ ایران بگذارد؛ اما موافقان و مخالفانِ این جریان، بر سر کیفیت این تأثیرات اختلاف نظر دارند. برخی می‎گویند فعالیت‎های این جریان به انحطاط فضای سیاسی و فرهنگی ایران فعلی منجر شده است و از آن سو برخی دیگر بر این عقیده‎اند که بهترین راه‎حل بسیاری از مشکلات کشور ما، در کارهای این جریان نهفته است. اما روشنفکری دینی چیست و از کجا آمده است؟


روشنفکری دینی از حدود پنجاه سال پیش و با آثار مهدی بازرگان و علی شریعتی آغاز شد. پس از انقلاب نیز با افرادی چون عبدالکریم سروش، محمد مجتهد شبستری و محسن کدیور و برخی جوان‎ترها همچون آرش نراقی، سروش دباغ و ابوالقاسم فنایی ادامه یافته است. کارکرد روشنفکری دینی چیست؟ روشنفکری دینی قرار است کدام گره را از مشکلات جامعۀ ما باز بکند؟ اگر بخواهیم بسیار کوتاه این پرسش را جواب دهیم، پاسخ این است: «شکاف بین سنت و مدرنیته».

جامعۀ ما میراث‎دار سنت‎هایی است که این سنت‎ها برای جامعۀ فعلی ما فوایدی دارد. فربه‎ترینِ این سنت‎ها نیز دین است. از طرف دیگر، ما تحت تأثیر افکار و ایده‎ها و سبک‎های زندگی جدیدی قرار می‎گیریم که عموماً از غرب وارد کشور ما می‎شود؛ مانند دموکراسی، حقوق بشر، حقوق حیوانات، حقوق زن، حقوق اقلیت‎های مذهبی، علوم مدرن، انواع تکنولوژی‎ها و... . این دو اَبَرجهان‎بینی در جاهایی با هم تضاد پیدا می‎کنند و این تضادها در بعضی قسمت‎ها بسیار جدی است. شاید با این توضیحات کوتاه بتوان بهتر مسألۀ روشنفکری دینی را درک کرد: «آیا می‎توان اسلام را طوری فهمید که با عقلانیت و شیوۀ زیست انسان مدرن تضادی نداشته باشد؟ اگر می‎توان، چگونه؟»

واضح است که پاسخ روشنفکری دینی به پرسش اول، «بله» است. یکی از مهم‎ترین پاسخ‎های روشنفکری دینی به پرسش دوم این است که باید «فهم‎مان» را از متون دینی تغییر دهیم و تا این فهم سنتی تغییر نکند، اصلاحات درون‎دینی رخ نخواهد داد و در نتیجه اصلاحات فرهنگی و بعضاً سیاسی نیز در جامعۀ ما با موانعی مواجه می‎شود. تا این‎جا سعی شد که نشان داده شود روشنفکری دینی چه «است». در پایان بد نیست اشاره‎ای داشته باشیم به این که روشنفکری دینی چه چیزهایی «نیست». در این‎جا به برخی از عقاید رایج، اما نادرست در باب روشنفکری دینی اشاره می‎کنیم:

  • روشنفکری دینی، صرفاً و فقط به آثار و پژوهش‎های عبدالکریم سروش مربوط می‎شود.
  • عبدالکریم سروش و محمد مجتهد شبستری معتقدند که قرآن صرفاً محصول خواب‎های پیامبر(ص) است.
  • تمامی افراد حاضر در جریان روشنفکری دینی با آرای سروش و مجتهد شبستری در باب قرآن موافق هستند.
  • روشنفکری دینی در تلاش است تا مفاهیم مدرن را از دل متون دینی استخراج کند. 
نویسنده: علی سلطان زاده، دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه علم دانشگاه شریف
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
مدیر وبلاگ

برگزاری کارگاه منطق و فلسفه اسلامی

اطلاعات بیشتر را در این لینک ملاحظه بفرمایید.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
مدیر وبلاگ

فعالیت‌های گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف-سال 96-97

1) مجله جرأت اندیشیدن:

دوماهنامه جرأت اندیشیدن، فعالیت خود را از 24 بهمن‌ماه 1396 شروع کرده است و فایل مجلات در این صفحه و آدرس تلگرامی @Jorateandishidan قابل دریافت است. 

مشخصات مجله: 

دوماهنامه

با حمایت معاونت فرهنگی دانشگاه صنعتی شریف

صاحب‌امتیاز: کانون تعالی

مدیرمسئول: دکتر ابراهیم آزادگان

سردبیر: سمیه رسولی

طراحی و صفحه‌آرایی: سمیه رسولی

نویسندگان: دکتر عبدالرحیم سلیمانی، خشایار اعتمادی، ارسلان ابویسانی، حمزه احمدی، محسن مصحفی، سلمان ساعتیان، محمدرضا مولایی، امین بهاری 

2) حلقه مطالعاتی :

حلقه مطالعاتی ویتگنشتاین: این حلقه با محوریت بررسی و تحلیل متن کتاب «پژوهش‌های فلسفی ویتگنشتاین» روزهای چهارشنبه ساعت 15:30 در سالن اجتماعات گروه فلسفه علم دانشگاه شریف برگزار شد و به پایان رسید.

3) کارگاه:

این گروه در نظر دارد در شهریورماه 97 کارگاهی آموزشی با عنوان بررسی آراء لایب نیتز برگزار نماید. پیش از برگزاری این کارگاه، به مدت 14 هفته آراء لایب نیتز مطالعه می‌شود. برای حضور در کارگاه، شرکت در حلقه مطالعاتی پیش از برگزاری کارگاه که روزهای چهارشنبه ساعت 15 الی 17 برگزار می‌شود الزامی است. این حلقه مطالعاتی از 2 خرداد آغاز شده است. منابع مورد مطالعه و برنامه مطالعاتی در این صفحه قابل دریافت است.

4) برگزاری مراسم یاد استاد:

این مراسم امسال در روز 16 اردیبهشت سال 97 برگزار گردید.

5) مدرسه تابستانی:

اطلاعات مربوط به این مدرسه به‌زودی در همین سایت به اطلاع می‌رسد.


فعالیت های بعدی گروه فلسفه ی علم در همین وبلاگ و در وبسایت گروه به آدرس http://philsci.sharif.ir اطلاع رسانی خواهد شد.


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
مدیر وبلاگ

معرفی اساتید-دکتر جعفر آقایانی چاووشی


تحصیلات:

  • لیسانس علوم ریاضی، دانشگاه پاریس 8
  • فوق لیسانس فلسفه و تاریخ ریاضیات، دانشگاه پاریس 7
  • دکتری شناخت شناسی و تاریخ علم، دانشگاه پاریس 7، 1997
مقالات:
  1. Khayyâm et Abul-’Alâ al-Ma’ari étaient-ils hérétiques ? Critique de l’article intitulé : « Un regard sur les deux hérétiques Abul’Alâ al-Ma’âri et Khayyâm »
  2. Khayyâm et Abul-’Alâ al-Ma’ari étaient-ils hérétiques ? Critique de l’article intitulé : « Un regard sur les deux hérétiques Abul’Alâ al-Ma’âri et Khayyâm » (2ème partie)
  3. Khayyâm et Abul-’Alâ al-Ma’ari étaient-ils hérétiques ? Critique de l’article intitulé : « Un regard sur les deux hérétiques Abul’Alâ al-Ma’âri et Khayyâm » (3ème et dernière partie)
  4. Un théorème de Sturm sur les polygones réguliers
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
مدیر وبلاگ

معرفی اساتید-دکتر سیدعلی طاهری


تحصیلات دانشگاهی:

  • موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، کارشناسی (الهیات و معارف اسلامی)، 1373
  • دانشگاه تهران: دانشکده ادبیات و علوم انسانی، کارشناسی ارشد (فلسفه)، 1379
  • دانشگاه تهران: دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دکتری (فلسفه)، 1386
  • فرصت تحقیقاتی در دوره دکتری در دانشگاه نبراسکا-لینکلن (آمریکا)، 2006-2007، استاد ناظر: آلبرت کاسولو
اشتغال:
  • دانشگاه صنعتی شریف، استادیار، 1392 تا کنون

کتاب:
  • معرفت پیشین (موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، 1390)
مقاله:
  • "تجربه و تمایز معرفت پیشین و پسین"، معرفت فلسفی 28 (1389): 107-129
  • "فلسفه های مضاف؟!"، آیین حکمت 5 (1389): 89-116
  • "اصول هنجاری، اصول ضروری یا ممکن؟"، فلسفه: نظر و عمل: مجموعه مقالات همایش بین المللی بزرگداشت روز جهانی فلسفه 2010 جلد اول: 708-713
  • "معقول ثانی و مسئله معرفت"، تماشاگه راز 4 (1391): 81-98
برخی از دروس ارائه شده:

  • کارشناسی: معرفت شناسی، فلسفه ی دین، فلسفه ی اسلامی، تاریخ فلسفه یونان، تاریخ فلسفه قرون وسطی و رنسانس
  • کارشناسی ارشد: فلسفه اخلاق، فلسفه تحلیلی، فلسفه اسلامی، حکمت مشا، معرفت شناسی تطبیقی
  • دکتری: معرفت شناسی، مابعدالطبیعه: علیت تطبیقی، مابعدالطبیعه: وجود و عدم، فقه سیاسی، فلسفه سیاسی، فلسفه اسلامی
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
مدیر وبلاگ

معرفی اساتید-دکتر مهدی گلشنی


تحصیلات:

  • لیسانس فیزیک، دانشگاه تهران، 1339
  • دکترای فیزیک، دانشگاه کالیفرنیا (برکلی-آمریکا)، 1348

برخی از مسئولیت های علمی-دانشگاهی:
  • عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف، از 1349 تا کنون. استاد دانشگاه صنعتی شریف از 1364 تا کنون
  • عضو پیوسته ی فرهنگستان علوم (از ابتدای آن)، و رئیس گروه علوم پایه آن (از 1369 تا 1379)
  • عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی (از 1375 تا کنون)
  • رئیس و بنیانگذار گروه فلسفه ی علم دانشگاه صنعتی شریف (از 1374 تا کنون)
  • رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (از 1372 تا 1387)

خدمات علمی ـ فرهنگی
  • پایه‌گذاری گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف (اولین نهادی که در ایران عهده‌دار تربیت دانشجو در رشته فلسفه علم است)
  • فعالیت موثر در راه‌اندازی دوره دکترای فیزیک در دانشگاه صنعتی شریف (اولین دوره دکترای فیزیک در ایران)
  • پایه‌گذاری تحقیقات در زمینه «فیزیک بنیادی» در ایران
  • فعال کردن تحقیقات در زمینه‌های «علم و دین» و «فیزیک و فلسفه» در ایران
  • مشارکت در برنامه‌ریزی و تأسیس مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات
  • عضو مؤسس انجمن بین‌المللی علم و دین (کمبریح، انگلستان)
  • مشاوره و مشارکت در پروژه کنفرانس علم و جستحوی معنویت (1998- برکلی، آمریکا) که نقطه عطفی در تاریخ مناسبات علم و دین در غرب محسوب می‌شود
  • راه‌اندازی نشریات نامه علم و دین، آفاق الحضاره الاسلامیه و نامه علوم انسانی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
  • راه‌اندازی مرکز تحقیقات امام علی (ع)، پژوهشکده اقتصاد، گروه اندیشه سیاسی اسلام، گروه غرب‌شناسی،گروه مطالعات زنان ، گروه علم و دین،گروه فلسفه برای کودکان، و دوره های دکترای تاریخ علم در تمدن اسلامی و دکترای فلسفه علم در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و دکترای فلسفه علم در دانشگاه صنعتی شریف

عضویت در جوامع علمی – فرهنگی
  • عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران
  • عضووابسته ارشد مرکز بین المللی فیزیک نظری در تریست ایتالیا (از 1369 تا 1374)
  • عضو آکادمی علوم جهان اسلام (از 1381 تا کنون)
  • عضو انجمن اروپائی علم و الهیات
  • عضو انجمن استادان فیزیک آمریکا
  • عضو مرکز الهیات و علوم طبیعی (برکلی، آمریکا)
  • عضو مو سس انجمن بین المللی علم و دین (کمبریج ، انگلیس))
  • انجمن فیزیک ایران
  • انجمن فیزیک آمریکا
  • انجمن مدرسان فیزیک آمریکا
  • انجمن بین‌المللی علم و دین (کمبریج، انگلستان)
  • انجمن فلسفه علم (میشیگان، آمریکا)
  • انجمن اروپایی علم و الهیات
  • انجمن مطالعه علمیِ دین (نیویورک، آمریکا)
  • مرکز الهیات و علوم طبیعی (برکلی، آمریکا)
  • مرکز بین‌المللی فیزیک نظری (تریست، ایتالیا)
  • مرکز اسلام و علم (کانادا)
  • مؤسسه تعامل الهیّات با علم و تکنولوژی (میسوری، آمریکا)
  • مؤسسه علم و دین مِتانِکسوس (فیلادلفیا، آمریکا)، و …

جوایز و عناوین افتخاری
  • استاد نمونه دانشگاه صنعتی شریف
  • استاد نمونه آموزش عالی کشور
  • استاد ممتاز فیزیک دانشگاه صنعتی شریف
  • استاد ممتاز دانشگاه صنعتی شریف
  • جایزه تمپلتون برای درس علم و دین
  • داور بین المللی جایزه علم و دین تمپلتون (بزرگترین جایزهء مالی در جهان در زمینه علم و دین)
  • برنده دو دوره جایزه کتاب سال ایران
  • چهره ماندگار فیزیک ، سال 1381
  • دریافت نشان درجه یک دانش در مراسم بزرگداشت مشترک فرهنگستانها،به عنوان برگزیده فرهنگستان علوم، 1388
  • دریافت جایزه علامه طباطبائی، 1391
  • بزرگداشت در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ، 1395
  • مسئولیت برگزاری کنفرانسها
  • سمینار فلسفه و روش‌شناسی علوم تجربی (1369)
  • کنگره بین‌المللی امام علی (ع) و عدالت، وحدت و امنیت (1379)
  • کنفرانس توسعه دانش و فناوری (1383)
  • کنگره ملی علوم انسانی: وضعیت امروز ، چالشهای فردا ( 1385)
کتب:
  • 1- قرآن و علوم طبیعت، (تهران: انتشارات امیرکبیر، 1364)؛ چاپ سوم: نشر مطهر، 1380
  • ۲– از علم سکولار تا علم دینی، (تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1377)؛ چاپ چهارم: 1390-۲
  • 3-علم و دین و معنویت در آستانه قرن بیست و یکم، (تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1379)؛
  • 4- تحلیلی از دیدگاههای فلسفی فیزیکدانان معاصر، (تهران: انتشارات امیرکبیر، 1369)؛ چاپ پنجم ( تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ، 1390، با پیشگفتاری از مرحوم استاد محمدتقی جعفری (ره))؛ برنده جایزه کتاب سال 1370
  • ۵– گزارش پژوهش ملی ایران و جهانی شدن ، با همکاری حجه الاسلام والمسلمین رضا غلامی(تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1387)
  • ۶ – علم ، دین و فلسفه – انتشارات کانون اندیشه جوان – 1393
  • 7 – خداباوری و دانشمندان معاصر غربی: چالش ها و تبیین ها – 1395
  • 8 – توسعۀ پایدار در پرتو جهان بینی اسلامی – 1395

مقالات:
  • 1- ” ضرورت توجه بیشتر به انقلاب فرهنگی” ، جمهوری اسلامی ، 11ردیبهشت 1362
  • 2- ”نقدی بر برنامه لیسانس فیزیک در نظام جدید“، مجله فیزیک، ج 1، شماره 3، 1362
  • 3- ”نقد و بررسی برنامه جدید فوق لیسانس فیزیک“، مجله فیزیک، ج 2، شماره 2، 1363
  • 4- ” نقش علم و صنعت در جامعه اسلامی” ، نور علم ، شماره هفتم،1363
  • 5-”طبیعت شناسی از دیدگاه اینشتین“، مجله فیزیک، ج 3، شماره 1، 1364
  • 6- ”دیدگاه های معرفت شناختی بور“، مجله فیزیک، ج 3، شماره 4، 1364
  • 7- ”تأثر بور از فلاسفه و علمای قرن نوزدهم“، مجله فیزیک، ج 5، شماره 4، 1366
  • 8- ”شصت سال با روابط عدم قطعیت“، مجله فیزیک، ج 7، شماره های 1 و 2، 1368
  • 9- ”احیاء تفکر فلسفی در میان دانشمندان علوم تجربی“، فصلنامه سیاست علمی و پژوهشی، سال اول، شماره پائیز و زمستان، 1370
  • 10- ” فیزیک و متافیزیک” ، کیهان فرهنگی ، شماره 76 ، مهر 1370
  • 11- ”تبادل یا تهاجم فرهنگی؟ اولویت های ما در عصر حاضر“، کیهان فرهنگی، سال هشتم، شماره 7، دیماه 1370
  • 12- ” به گرداگرد خود چندان که بینم” ، کیهان فرهنگی ، شماره 9، آذر 1371
  • 13- ”آیا معضل موج- ذرّه حل شده است؟“، مجله فیزیک، ج10، شماره 1، 1371
  • 14- ”راههای همکاری حوزه و دانشگاه“، کیهان فرهنگی، سال 9، شماره 9، آذر 1371
  • 15- ”علم و دین“، کیهان فرهنگی، سال 10، شماره 10، دیماه 1372
  • 16- ” دو مشکل عمده “، فرهنگ و دانش ، سال اول ، شماره اول، پاییز 1373
  • ”مبانی فلسفی فیزیک جدید“، نامه فرهنگستان علوم، شماره 1، زمستان 1373
  • 18- ”کل نگری و موجبیت در فیزیک کوانتومی بوهم“، نامه فرهنگستان علوم، شماره 4، سال 3، 1375
  • 19- ”به یاد استاد عبدالسلام“، مجله فیزیک، ج 14، شماره های 3 و 4، 1375
  • 20- ”فیزیک دانان غربی و مسأله خداباوری“، قبسات، سال دوم، شماره اول، 1376
  • 21- ”لزوم توجه به رابطه علم و دین“، نامه علم و دین، سال1، شماره 1، 1376
  • 22- ”آیا علم دینی معنا دارد؟“، حوزه و دانشگاه، سال پنجم، شماره شانزدهم و هفدهم، 1377
  • 23- ”علم و جستجوی معنویت: نگرش یک مسلمان“، نامه علم و دین، ترجمه فرشاد فرشته صنیعی، سال 4، شماره های 7 و 8 ، 1379
  • 24- “گفتگوی علم و دین” ، باز تاب اندیشه ، شماره 8 ، آبان 1379
  • 25- ” علم و فلسفه“ علاّمه، سال اول، شماره دوم، اردیبهشت 1379/اسفند 1380
  • 26- ” برخورد عمیق و فیلسوفانه استاد مطهری با علم جدید” ، نامه علم و دین ، سال 6 و 7 ، شماره های14-11 ، پاییز 81 تا تابستان 82
  • 27- ” نقش متافیزیک در ربط دادن علم به دین” ، نامه علم و دین ، سال 7 و 8 ، شماره های 24-11 ،
  • پاییز 82 تا تابستان 83
  • 28 – ” جریان زیر زمینی ذهن” ، بازتاب اندیشه ، شماره 65، شهریور 1384
  • 29- ” وسعت و عمق تفکر فیزیکی در قرن بیستم” ، بازتاب اندیشه ، شماره 66 ، مهر 1384
  • 30- ” مبانی فلسفی فیزیک جدید” ، بازتاب اندیشه ، شماره 81، دی 1385
  • 31- ” چرا علوم انسانی؟ ” ، نامه فرهنگستان ، شماره 32 ، زمستان 1385
  • 32- ” با عینک فرهنگی به امور نگاه کنیم” ، ماهنامۀ مهندسی فرهنگی ، سال اول، شمارۀ 8 و 9 ، اردیبهشت و خرداد 1386
  • 33- ” مقصود ما از علم دینی-1 ” ، رشد آموزش معارف اسلامی ، شماره 75 ، پاییز 1387
  • 34- ” مقصود ما از علم دینی-2 ” ، رشد آموزش معارف اسلامی ، شماره 76 ، تابستان 1388
  • 35- ” علم آینده چهار چوبی جامعتر لازم دارد” ، ذهن ، شماره 42، تابستان 1389
  • 36- “چرا علم دینی؟ ” ، اسراء ، شماره 6، زمستان 1389
  • 37- “اشیاء کوانتومی: تعبیر سیگما برای مساله اندازه گیری در مکانیک کوانتوم ” ، با همکاری دکتر علیرضا منصوری و دکتر امیر احسان کرباسی زاده، متافیزیک، پائیز و زمستان 1390
  • 38- ” رهیافت وحدت گرایانه و مکانیک کوانتوم استاندارد” ،با همکاری دکتر سید هدایت سجادی و دکتر امیر احسان کرباسی زاده ، فلسفه علم ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، بهار و تابستان 1391
  • 39- ” آیا علم و دین به دو فرهنگ متفاوت تعلق دارند؟ ” ، اسراء ، شماره 10، زمستان 1390
  • 40- ” پیش بینی نا پذیری سر نوشت جهان تند شونده “، با همکاری دکتر ممود مختار و دکتر صمد حاکشونیا ، فلسفه علم ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پائیز و زمستان 1391
  • 41- ” نقد دو الگوی شریف و پیت از فناوری” ، با همکاری دکتر مصطفی تقوی، بهبود مدیریت ، تابستان 1391
  • 42- “معیار نظریه های علمی” ، با همکاری دکتر سعید معصومی ، مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، پائیز 1392
  • 43- ” جهانی سازی و فرهنگ در اندیشه متفکران عرب” ، با همکاری دکتر کامیار صداقت حسینی و آیت الله شیخ مجمد علی تسخیری ، راهبرد فرهنگ ، پائیز 1392
  • 44- ” استاد مطهری و نقش بنیادی فلسفه در ربط علم به دین ، تماشاگه راز ، سال اول شماره چهارم ، زمستان 1393
  • 45- ” رئالیسم درونی: جایگزین پاتنم برای رئالیسم متافیزیکی” ، با همکاری دکتر جواد اکبری ، متافیزیک ، سال پنجم شماره 16، پائیز و زمستان 1392
  • 46- ” چند جهانی و آزمون پذیری” ، با همکاری دکتر سعید معصومی و دکتر مهدی شیخ جباری ، فلسفه علم ، شماره 2 ، سال سوم ، پائیز و زمستان 1392.
  • 47- ” تفحصی در چند مفهوم بنیادی” ، خبر نامه دانشگاه بنیادی، بهار 1393
  • 48- ” تک جهانی یا چند جهانی از نظربرخی دانشمندان مسلمان متقدم “، با همکاری دکتر علیرضا سبحانی، فلسفه علم ، شماره 1 سال چهارم ، بهار و تابستان 1393
  • 49- ” تاملاتی پیرامون نظریۀ علم دینی حضرت آیت الله جوادی آملی”، کتاب نقد ، بهار و تابستان 1393، شماره های 70 و 71
  • 50-” لزوم توجه دانشکده های مهندسی به علوم انسانی” ، فصلنامه آموزش مهندسی ایران، سال شانزدهم ، شماره 63، پائیز 1393.
  • 51- ” چرا فیزیک برای کشور ما مهم است و برای شکوفائی آن چه باید کرد؟” ، نامۀ شورا ( دبیرخانۀ شورایعالی انقلاب فرهنگی) ، شمارۀ 73، شهریور.1393
  • 52- ” چند جهانی ، علمی یا فلسفی”، با همکاری دکتر علیرضا سبحانی، فلسفه علم ، شماره 1 ، سال پنجم ، بهار و تابستان 1394.
  • 53- ” علیت و پیش بینی پذیری در کیهانشناسی” ،  پژوهشهای فلسفی، با همکاری دکتر محمود مختاری ، پژوهشهای فلسفی، شمارۀ 17،پائیز و زمستان 1394.
  •  54- “جایگاه علم دینی از منظر دانشمندان غربی” ، علوم انسانی اسلامی، شماره 9 ، سال پنجم، پائیز 1395
وبسایت شخصی: http://mgolshani.ir
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
مدیر وبلاگ

معرفی اساتید-دکتر سیدحسن حسینی


سوابق تحصیلی:

  • فوق لیسانس الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه امام صادق (ع)، 1371
  • دکترا، فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه امام صادق (ع)، 1380
    • استاد راهنما: دکتر سید حسین نصر، استاد اسلام شناسی دانشگاه جورج واشنگتن آمریکا

علایق پژوهشی:
  • فلسفه ی دین، فلسفه ی اسلامی، علم و دین، فلسفه ی زیست شناسی، بنیانگذار رشته ی فلسفه ی رسانه در ایران

برخی از فعالیت های پژوهشی:
  • برخی از کتاب ها:
    • نئو تومیسم چیست؟ در حال انتشار
    • دین یکتا، انتشارات مهر نیوشا، 1393
    • پلورالیزم دینی یا پلورالیزم در دین، انتشارات سروش، 1382، چاپ دوم 1392
  • برخی از مقالات:
    • "خداباوری و تکامل داروینی از دیدگاه علامه طباطبایی، ناسازگاری مطلق"، مجله علمی پژوهشی پژوهش دینی، انجمن علوم و قرآن و حدیث ایران، شماره 31. صفحات 5-17، پاییز و زمستان 1394
    • "امکان معرفت از دیدگاه ابن سینا"، فصلنامه آینه معرفت، (حمیدرضا خادمی و سیدحسن حسینی)، مجله دانشگاه شهید بهشتی، شماره 38 بهار، 1393.
    • "The Essence of Media, the Nature of Religion, Compatibility or Incompatibility", The International Journal of Humanities, 2017

برخی از فعالیت ها و سوابق اجرایی:
  • معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه صنعتی شریف، (1395- ).
  • عضو کمیته تحصیلات تکمیلی گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف (1395- ).
  • عضو هیئت امنا دانشگاه صدا و سیما، (1394- ).
  • رئیس دانشکده صدا و سیما، (1384-1387).
  • رئیس شبکه سراسری صدای جمهوری اسلامی ایران، (1377-1384).
  • استاد نمونه دانشگاه صنعتی شریف در سال 85-86.
  • استاد مدعو دانشگاه ایندیانای آمریکا

برخی دروس تدریس شده:
  • فلسفه ی دین
  • فلسفه ی اسلامی
  • فلسفه ی رسانه
صفحه ی شخصی: https://sharif.academia.edu/hosseini
۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰
مدیر وبلاگ